Rumianek Pospolity Matricaria chemomilla

Roślina ta nazywana jest również rumiankiem prawdziwym, rumiankiem polnym, marzanną pospolitą, ramaszkiem, rumiankiem aptecznym, rumionkiem.

Występuje na polach, na glebie gliniastej, leśnych łąkach, hałdach, w zbożu, na polach kukurydzy, ziemniaków i buraków, tam gdzie rośnie koniczyna. W konsekwencji nadmiernego stosowania nawozów sztucznych oraz z chemicznych środków zwalczania chwastów nasz cenny rumianek jest w coraz większym stopniu wypierany ze swoich naturalnych siedlisk. Roślina ta pojawia się w dużych ilościach po śnieżnej zimie i wilgotnej wiośnie. Rumianek pospolity, w odróżnieniu od maruny bezwonnej, ma puste w środku dno koszyczka oraz intensywny, przyjemny zapach. Bardziej szczegółowy opis tej dobrze znanej rośliny jest chyba zbędny. Koszyczki kwiatowe zbiera się od maja do sierpnia, najlepiej w południowym słońcu. Nie będzie przesadą, jeśli określę rumianek „uniwersalnym środkiem leczniczym”, zwłaszcza dla małych dzieci. Herbatę rumiankową należy im podawać przy każdej okazji, szczególnie przy skurczach i bólach brzucha. Napój ten pomaga przy wzdęciach, biegunce, wysypka, dolegliwościach żołądkowych, nadmiarze soków żołądkowych, w zaburzeniach miesiączkowania, brak miesiączki i innych dolegliwościach w obrębie podbrzusza, w przypadku bezsenności, zapaleniach najądrza, gorączce, zranieniach i bólach zębów. Rumianek ma właściwości napotne, uspokajające i łagodzące przy skurczach oraz działa dezynfekująco i przeciwzapalnie przy zapaleniach, zwłaszcza błon śluzowych. Zewnętrznie stosuje się go do okładów i przemywania w stanach zapalnych i podrażnieniach oczu, przy zapaleniu spojówek, swędzących wysypkach skórnych z odczynem zapalnym, do płukania w razie bólu zębów i do przemywania zmian chorobowych dziąseł. W przypadku zdenerwowania powinniśmy zaparzyć sobie filiżankę herbaty z rumianku, która natychmiast nas uspokoi – zanim ucierpi serce. Godna polecenia jest także sucha poduszka z tych ziół jako ciepły okład na bolące miejsca. Rumiankowa kąpiel i przemywanie mają działanie uspokajające i znakomicie wpływają na cały system nerwowy. Po ciężkich chorobach lub w stanach wyczerpania szybko przynoszą lepsze samopoczucie i pomagają odzyskać wewnętrzny spokój. Nie zapominajmy także o roli rumianku w pielęgnacji urody. Mycie twarzy raz w tygodniu sporządzonym z niego wywarem sprawi, że cera będzie wyglądała kwitnąco i świeżo. Warto go stosować także do pielęgnacji włosów, zwłaszcza blondu. Rumiankowe płukanki sprawiają, że stają się one puszyste i nabierają blasku. Roślina ta ułatwia wypróżnianie się, ale nie działa przeczyszczająco, dlatego nadaje się bezpośrednio do wewnętrznego leczenia hemoroidów – zewnętrznie można je leczyć maścią rumiankową. Maść tę można stosować także do leczenia ran. Natomiast wdychanie oparów z rumianku pomoże uzyskać szybką poprawę przy katarze i zapaleniu zatok. Po takim zabiegu należy, rzecz jasna, pozostawać w ciepłym otoczeniu. Olej rumiankowy stosowano już w starożytności do nacierania w przypadkach nerwobóli i łamania w kościach. Ze względu na właściwości obniżające gorączkę i łagodzące napady gorąca starożytni Egipcjanie uważali rumianek za kwiat Boga Słońca. Termin matricaria pochodzi od łacińskiego słowa mater, czyli matka, ponieważ roślina ta, jako matka wszystkich ziół, była stosowana w chorobach, na które zapadały głównie kobiety, zwłaszcza matki! W starych książkach zielarskich można przeczytać, że olej rumiankowy likwiduje zmęczenie kończyn, a rumianek gotowany w wodzie i położony na chory pęcherz łagodzi jego bóle. Szwajcarski ksiądz, zielarz i lekarz Johann Künzle opowiadał kiedyś o pewnej wiejskiej kobiecie, którą nazywano czarownicą rumiankową. Przybyli do niej liczni chorzy z nadzieją na wyleczenie. Pięciu niedosłyszącym osobom pomogła odzyskać słuch dzięki zastosowaniu cebuli morskiej ( Urginea maritima) – można ją kupić w sklepach ogrodniczych – smażonej w oleju rumiankowym. Powstały w ten sposób ciepły olej należy często zakraplać do uszu. Owa ,, rumiankowa czarownica” przywracała sprawność sparaliżowanym kończynom przez nacieranie ich olejem rumiankowym. Na bóle oczu zalecała stosowanie na zamknięte powieki ciepłych okładów z rumianku gotowanego w mleku. Ksiądz Künzle pisze także: „Pewien tkacz mógł spać tylko na siedząco, ponieważ bał się uduszenia. Zielarka owa obejrzała chorego i stwierdziła, że nie wydala on wody ,co też potwierdził. Kazała mu natychmiast pić z dużej butelki wino zagotowane z rumiankiem, rano i wieczorem po jednej całej szklance. Wychodziła z niego nieprawdopodobnie duża ilość moczu, początkowo mętnego, potem coraz bardziej klarownego a po 8 dniach wyzdrowiał całkowicie”.

Sposoby stosowania rumianku pospolitego

Przygotowanie herbaty: czubatą łyżeczkę na 1/4 litra wrzącej wody, krótko zaparzamy.

Dodatek do kąpieli: do kąpieli w wannie bierzemy dwie podwójne garście kwiatów rumianku, do mycia twarzy i włosów po jednej garści – gotujemy i krótko zaparzamy.

Okłady: jedną czubatą łyżkę rumianku zalewamy 1/4 litra gotującego mleka, krótko zaparzamy, cedzimy i robimy ciepłe okłady.

Inhalacje rumiankowe: jedną czubatą łyżkę rumianku zalewamy litrem wrzącej wody. Opary wdychamy z głową nakrytą ręcznikiem.

Poduszka ziołowa: lniany woreczek napełniamy suszonymi kwiatami rumianku, zaszywamy, dobrze podgrzewamy na suchej patelni i przykładamy na chore miejsce.

Olej rumiankowy: małą butelkę napełniamy luźno po szyjkę świeżymi, zebranymi na słońcu kwiatami rumianku i zalewamy tłoczoną na zimno oliwą z oliwek. Oliwa powinna przykrywać kwiaty. Butelkę dobrze zamykamy i pozostawiamy na słońcu przez 14 dni. Przechowujemy w lodówce!

Maść rumiankowa: 250 g smalcu wieprzowego rozgrzewamy jak do smażenia, dodajemy podwójną garść świeżych kwiatów rumianku – muszą się spienić – potem całość mieszamy, przykrywamy i odstawiamy na noc w chłodne miejsce. Następnego dnia ponownie lekko podgrzewamy i przyciskamy przez lnianą ściereczkę. Jak wskazuje moje doświadczenie, najlepiej rozłożyć ściereczkę na sicie, zawiesić je na naczyniem z dziubkiem i przyciskać. Następnie maść równomiernie mieszamy i rozlewamy do czystych szklanych słoiczków lub tygli.